پورت شیمی درمانی

پورت شیمی‌درمانی

پورت وریدی کاشتنی (Implantable Venous Port) یک وسیله پزشکی است که زیر پوست قرار می‌گیرد تا بتوان داروهای شیمی‌درمانی، سرم‌ها و خون‌گیری را بدون آسیب به رگ‌ها انجام داد.

این وسیله از دو بخش اصلی تشکیل شده است:

• مخزن (Port chamber / Reservoir)

یک قطعه کوچک گرد یا بیضی از جنس تیتانیوم یا پلیمر محکم که در زیر پوست قفسه سینه گذاشته می‌شود.

• کاتتر (Catheter)

یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر که از مخزن به داخل یکی از وریدهای مرکزی (مثل ورید ژوگولار یا ساب‌کلاوین) وارد می‌شود. انتهای کاتتر در ورید اجوف فوقانی (SVC) قرار می‌گیرد، یعنی نقطه‌ای که خون به قلب برمی‌گردد.

چرا پورت شیمی درمانی زیر پوست است؟

چون اگر در دست یا ساعد باشد:

• احتمال عفونت بسیار بالا می‌رود
• ممکن است بیرون‌زدگی داشته باشد
• دست محدود می‌شود

زیر پوست سینه بهترین نقطه از نظر ایمنی و دسترسی است.

پورت شیمی درمانی دقیقاً چه کارهایی انجام می‌دهد؟

1.تزریق داروهای شیمی‌درمانی

داروها قوی هستند و اگر داخل رگ‌های کوچک دست تزریق شوند رگ‌ها می‌سوزند.
پورت دارو را مستقیم به رگ‌های بزرگ می‌فرستد.

2.گرفتن خون

بدون نیاز به سوراخ کردن رگ‌های دست.

3.تزریق هرگونه داروی داخل وریدی

آنتی‌بیوتیک، سرم، داروهای ایمونوتراپی و…

4.تزریق با سرعت بالا

وقتی نیاز به تزریق سریع باشد (مثل هیدراتاسیون) پورت بهترین گزینه است.

فرآیند گذاشتن پورت شیمی درمانی چگونه است؟

• روش انجام

معمولاً در اتاق عمل کوچک یا بخش رادیولوژی مداخله‌ای انجام می‌شود:

1.بی‌حسی موضعی و گاهی آرام‌بخش سبک

2.ضدعفونی ناحیه

3.ایجاد یک برش کوچک روی پوست

4.ایجاد یک پاکِت کوچک زیر پوست برای قرار دادن مخزن

5.وارد کردن کاتتر به داخل یکی از وریدهای بزرگ

6.اتصال کاتتر به مخزن

7.تست عملکرد با سرم

8.بخیه یا چسب پوستی

• مدت زمان

۲۰ تا ۴۵ دقیقه.
معمولاً همان روز مرخص می‌شوید.

• درد و عوارض اولیه

درد خفیف ۲–۳ روز اول

کبودی مختصر

کمی احساس سفتی در محل پورت

طبیعی هستند.

پورت شیمی درمانی چگونه استفاده می‌شود؟

برای استفاده از پورت، یک سوزن مخصوص هابر (Huber needle) وارد پورت می‌شود؛ این سوزن به طوری طراحی شده که پورت را سوراخ نمی‌کند و آسیب نمی‌زند.

در هر جلسه فقط یک بار سوزن وارد می‌شود و همان تا پایان تزریق باقی می‌ماند.

مراقبت‌های لازم با پورت شیمی درمانی

وقتی پورت شیمی درمانی استفاده می‌شود:

• سوزن باید توسط پرستار آموزش‌دیده زده شود.
• تزریق باید با روش استریل باشد.
• هر بار قبل و بعد از تزریق پورت باید شستشو شود.

وقتی پورت شیمی درمانی استفاده نمی‌شود:

• هر ۴ تا ۶ هفته باید با هپارین فلاش شود تا لخته نشود.

مراقبت عمومی:

• ناحیه پورت را نخارانید.
• ضربه محکم به ناحیه پورت وارد نشود.
• در صورت قرمزی، گرمی، ورم یا تب → احتمال عفونت → مراجعه سریع.

مزایای پورت شیمی درمانی نسبت به رگ‌گیری معمولی

1.جلوگیری از آسیب به رگ‌ها

در شیمی‌درمانی و تزریق‌های مکرر، رگ‌های دست به‌مرور ضعیف، سفت و دردناک می‌شوند یا کاملاً از بین می‌روند.
پورت این مشکل را حل می‌کند چون دارو از طریق یک رگ بزرگ مرکزی وارد می‌شود و دیگر به رگ‌های ظریف دست آسیبی نمی‌رسد.

2.کاهش درد و ناراحتی

در رگ‌گیری معمولی هر بار باید رگ پیدا و سوراخ شود، که گاهی با چند بار تلاش همراه است.
اما در پورت در هر جلسه فقط یک سوراخ کوچک روی پوست با سوزن مخصوص انجام می‌شود و درد آن بسیار کمتر و ملایم‌تر است.

3.تزریق داروهای قوی با ایمنی بیشتر

داروهای شیمی‌درمانی می‌توانند بافت اطراف را در صورت نشت بسوزانند.
در رگ‌های دست احتمال نشت وجود دارد، اما در پورت دارو مستقیماً وارد رگ بزرگ سینه می‌شود و احتمال سوختگی و آسیب بافتی تقریباً به صفر می‌رسد.

4.مناسب برای تزریق‌های طولانی‌مدت

وقتی یک دارو باید چند ساعت در رگ باقی بماند، رگ‌های دست ممکن است درد بگیرند یا تحمل نکنند.
پورت طوری طراحی شده که برای تزریق‌های طولانی بسیار راحت و پایدار باشد.

5.امکان گرفتن خون بدون رگ‌گیری

بیمارانی که پورت دارند معمولاً نیازی به خون‌گیری از دست ندارند.
خون می‌تواند از طریق خود پورت گرفته شود، که هم سریع‌تر است و هم باعث کاهش آسیب به رگ‌های دست می‌شود.

6.نیاز کمتر به تلاش برای پیدا کردن رگ

بعضی بیماران رگ‌های بسیار نازک، ضعیف یا عمیق دارند و گرفتن رگ دشوار و دردناک است.
با پورت این مشکل کاملاً حل می‌شود چون محل آن ثابت و مشخص است و پرستار بدون سختی از همان نقطه تزریق را انجام می‌دهد.

7.راحتی بیشتر در زندگی روزمره

پورت کاملاً زیر پوست قرار دارد؛ بنابراین:

• دیده نمی‌شود
• تکان نمی‌خورد
• مزاحم زندگی روزمره نیست
• حمام کردن و تحرک آزادانه امکان‌پذیر است

این موضوع از نظر روحی و ظاهری برای بیمار بسیار مهم است.

8.کاهش احتمال عفونت نسبت به وسایل بیرون‌زده

برخلاف کاتترهای خارجی (مثل PICC)، پورت کامل زیر پوست است و فقط هنگام استفاده سوزن وارد آن می‌شود.
چون چیزی بیرون از پوست نیست، احتمال عفونت بسیار کم‌تر است.

9.پایداری و طول عمر بالا

پورت می‌تواند ماه‌ها یا سال‌ها بدون مشکل کار کند.
در شرایطی که درمان طولانی است، داشتن وسیله‌ای پایدار و مطمئن باعث آرامش بیشتر بیمار می‌شود.

10.آزادی حرکت و ورزش‌های سبک

از آن‌جایی که هیچ لوله یا بخشی از پورت بیرون نیست، بیمار می‌تواند:

• راه برود
• ورزش‌های سبک انجام دهد
• لباس معمولی بپوشد

بدون اینکه پورت آسیبی ببیند و یا درد ایجاد شود

پورت بهتر است یا PICC line؟

هرکدام مزایای خود را دارد:

پورت (زیرپوستی)

• پنهان زیر پوست
• امکان حمام و حرکت بدون محدودیت
• ماندگاری طولانی
• کمترین ریسک عفونت

PICC (لوله بلند از بازو)

• نصب ساده‌تر
• نیازی به اتاق عمل ندارد
• برای درمان کوتاه‌مدت مناسب‌تر

معمولاً برای شیمی‌درمانی طولانی‌مدت پورت بهترین گزینه است.

عوارض احتمالی پورت شیمی درمانی (نادر ولی مهم)

عفونت

نشانه‌ها:

تب

• قرمزی، ورم، ترشح
• درد شدید
• لخته شدن

علائم:

• درد بازو یا گردن
• تورم یک‌طرفه
• درد قفسه سینه

مشکل مکانیکی

• مثل پیچ‌خوردن یا جابه‌جایی کاتتر (نادر)

حساسیت (بسیار نادر)

• حساسیت به ماده کاتتر یا هپارین.

طول عمر پورت شیمی درمانی

اگر درست مراقبت شود، معمولاً ۱ تا ۳ سال یا حتی بیشتر قابل استفاده است.

بعد از پایان درمان، با یک عمل سرپایی ساده خارج می‌شود.

استعلام قیمت و دریافت مشاوره رایگان

در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر، استعلام موجودی یا دریافت مشاوره تخصصی پیش از خرید، می‌توانید از طریق یکی از راه‌های زیر با ما در ارتباط باشید:

شماره تماس: 09362722244

واتساپ : 09362722244

اینستاگرام: keyvanmed.ir

وب‌سایت: www.keyvanmed.ir

تیم پشتیبانی ما همه روزه آماده پاسخ‌گویی به شماست تا بهترین انتخاب را داشته باشید.