مجله سلامتی
انواع گرسپر لاپاروسکوپی
آشنایی با انواع گرسپر (Grasper) در لاپاروسکوپی
گرسپرهای لاپاروسکوپی از ابزارهای کلیدی جراحیهای کمتهاجمی هستند که به جراح امکان میدهند بافتها را با دقت بالا نگه دارند، جابهجا کنند و در برخی موارد، همزمان با کنترل خونریزی یا باز کردن فضا، عمل کنند. این ابزارها بر اساس طراحی سر و مکانیزم عملکرد به چند دسته تقسیم میشوند: گرسپرهای آتروماتیک (Atraumatic) برای بافتهای حساس که سطح تماس نرم و شیارهای ملایم دارند و مانع آسیب بافت میشوند؛ گرسپرهای تروماتیک (Traumatic) که دندانهدار هستند و برای بافتهای مقاومتر مناسباند؛ گرسپرهای قفلدار (Locking) که امکان نگهداشتن طولانی بافت بدون فشار مداوم دست را فراهم میکنند؛ و گرسپرهای تکاکشن و دوبلاکشن (Single & Double Action) که بسته به نیاز به قدرت یا دقت جراحی انتخاب میشوند. علاوه بر این، انواع تخصصی مانند گرسپر بایپولار (Bipolar) برای کنترل خونریزی همزمان با گرفتن بافت، گرسپر دندانموشی (Rat Tooth) برای بافتهای سفت، و گرسپر فانفورس یا Fan Grasper برای کنار زدن اندامها وجود دارند. برخی گرسپرها نیز قابلیت اعمال کلیپ یا جدا کردن لایهها را دارند. شناخت تفاوتها و کاربرد هر نوع گرسپر به جراح این امکان را میدهد که ابزار مناسب با نوع جراحی، حساسیت بافت و شرایط عملیاتی را انتخاب کند، کارایی عمل را افزایش دهد و ریسک آسیب بافتی را به حداقل برساند.
گرسپر لاپاروسکوپی چیست؟
گرسپر یک انبر ظریف و بلند است که سر آن در انواع مختلف طراحی میشود تا بتواند:
•بافت را بگیرد
•حرکت دهد یا ثابت نگه دارد
•بدون آسیب به بافتهای حساس کار کند
گرسپرها در دو گروه اصلی دستهبندی میشوند:
گرسپرهای بافتبردار (Traumatic) و گرسپرهای بدون آسیب (Atraumatic).
انواع گرسپرهای لاپاروسکوپی
۱. گرسپر آتروماتیک (Atraumatic Grasper)
کاربرد برای بافتهای حساس
این نوع گرسپر طوری طراحی شده که سطح تماس نرمتر و لبههای کند دارد تا به بافت آسیب نرسد.
ویژگیها
• سطح گیره با شیارهای ملایم
• فشار کمتر روی بافت
• جلوگیری از پارگی روده، معده، تخمدان یا بافت لنفاوی
موارد استفاده
• جراحی زنان (GYN)
• لاپاروسکوپی روده
• آندوسکوپی شکمی حساس
۲. گرسپر تروماتیک (Traumatic Grasper)
مناسب برای بافتهای سفتتر
این گرسپرها توانایی گرفتن محکم دارند اما ممکن است باعث آسیب خفیف به بافت شوند، به همین دلیل برای بافتهای حساس استفاده نمیشوند.
ویژگیها
• دندانهدار و شیارهای عمیق
• نگهداری محکم بافت
• مقاومت بالا هنگام کشیدن یا جابهجایی
موارد استفاده
• نگهداشتن بافت چربی
• فاشیا (لایههای عضلانی)
• بافتهای فیبری و مقاوم
۳. گرسپر قفلدار (Locking Grasper)
برای ثابت نگهداشتن طولانی
روی دسته این گرسپر یک سیستم قفل وجود دارد که امکان میدهد ابزار بدون فشار دست، برای مدت طولانی بافت را نگه دارد.
ویژگیها
• مجهز به مکانیزم قفل
• کاهش خستگی دست جراح
• مناسب برای اعمالی که نیاز به نگهداشتن طولانی دارند
موارد استفاده
• جراحی چاقی
• جراحی لگن
• جراحیهایی که نیاز به نگهداشتن ابزار یا بافت دارند
۴. گرسپر دابلی (Double Action Grasper)
در این مدل هر دو تیغه هنگام باز و بسته شدن حرکت میکنند و کنترل بیشتری ایجاد میشود.
ویژگیها
• دقت بالا
• توانایی گرفتن بافتهای حجیم
• مناسب برای حرکات ظریف و دقیق
موارد استفاده
• جراحیهای عمومی
• برداشتن بافتهای لغزنده یا نرم
۵. گرسپر تکاکشن (Single Action Grasper)
فقط یک تیغه متحرک دارد.
ویژگیها
• قدرت بیشتر در گرفتن
• ساختار ساده
• مناسب برای بافتهای قویتر
۶. گرسپر بایپولار (Bipolar Grasper)
ابزار ترکیبی برای گرفتن + کوتر
این نوع گرسپر علاوه بر گرفتن بافت، قابلیت انعقاد خونریزی (کوتر بایپولار) را نیز دارد.
ویژگیها
• جلوگیری از خونریزی هنگام گرفتن بافت
• کاربرد دوگانه: گرفتن + سوزاندن رگ
• مناسب برای جراحیهای دقیق و کمخونریزی
موارد استفاده
• جراحی زنان و زایمان
• جراحی کولورکتال
۷. گرسپر کلیپگذاری (Clip Applier / Grasping Clip)
گاهی بهعنوان گرسپر دستهبندی میشود زیرا هم بافت را نگه میدارد و هم کلیپ روی رگ یا مجرا قرار میدهد.
موارد استفاده
• بستن مجرای سیستیک در لاپاروسکوپی کیسه صفرا
• بستن رگهای کوچک
۸. گرسپر با نوک خاص (Special Tip Graspers)
الف) گرسپر دندانموشی (Rat Tooth Grasper)
• سر دندانهدار قوی
• گرفتن محکم بافتهای سخت
ب) گرسپر فانفورس (Fan Retractor / Fan Grasper)
• مناسب برای کنار زدن اندامها
• گسترۀ وسیع و بدون آسیب
ج) گرسپر دیسکشن (Dissecting Grasper)
• برای جدا کردن لایهها
• سر باریک و تیز
نکات مهم در انتخاب گرسپر لاپاروسکوپی
انتخاب گرسپر مناسب یکی از عوامل کلیدی در موفقیت جراحی لاپاروسکوپی است. هر نوع گرسپر برای بافت خاص و شرایط خاص طراحی شده و اگر انتخاب اشتباه باشد، میتواند باعث آسیب بافتی، طولانی شدن زمان عمل یا کاهش دقت جراح شود. بنابراین هنگام خرید یا انتخاب گرسپر، باید به موارد زیر توجه کرد:
۱. نوع بافتی که قرار است گرفته شود
• بافتهای نرم و حساس مثل روده، معده، لولههای رحمی یا بافت کبد → گرسپر آتروماتیک
• بافتهای سفت و فیبری مثل فاشیا یا بافت چربی → گرسپر تروماتیک
انتخاب اشتباه ممکن است باعث پارگی بافتهای حساس یا لغزش گرسپر روی بافتهای مقاوم شود.
۲. نوع جراحی
نوع عمل جراحی تعیین میکند که چه شکلی از نوک، قدرت گیره و طول ابزار مناسب است:
• جراحی چاقی → معمولاً به گرسپر قفلدار برای نگهداشتن طولانی نیاز است
• جراحی زنان → گرسپرهای باریک و آتروماتیک مناسبترند
• جراحی کولورکتال → گرسپرهای بایپولار برای کنترل خونریزی کاربرد دارند
۳. میزان فشار و آسیبزایی مورد نیاز
گرسپرها از نظر میزان فشار به سه گروه تقسیم میشوند:
• Low trauma برای بافت حساس
• Medium grip برای کار عمومی
• High grip برای بافت سفت
این انتخاب به جلوگیری از آسیب و کنترل بهتر کمک میکند.
۴. وجود یا عدم وجود قفل (Locking Mechanism)
اگر جراح نیاز دارد بافت یا ابزار را مدت طولانی ثابت نگه دارد،
گرسپر قفلدار بهترین انتخاب است؛
اما اگر سرعت کار و جابهجایی سریع اهمیت دارد،
گرسپر بدون قفل مناسبتر است.
۵. نوع عملکرد سر ابزار (Single Action / Double Action)
• تکاکشن (Single Action): قدرت بیشتر برای گرفتن
• دوبلاکشن (Double Action): دقت و کنترل بالاتر
در جراحیهایی که ظرافت اهمیت دارد، Double Action پیشنهاد میشود.
۶. جنس بدنه و کیفیت ساخت
گرسپر باید از استیل ضدزنگ پزشکی با کیفیت بالا ساخته شده باشد.
ویژگیهای مهم:
• مقاومت در برابر خوردگی
• امکان استریل مکرر
• ماندگاری طولانی
• حرکت نرم و بدون گیر در مفصل
جنس ضعیف میتواند در حین عمل گیر کند یا دندانهها کُند شوند.
۷. طول و قطر ابزار
بسته به نوع جراحی، طولهای رایج ۳۳ تا ۳۶ سانتیمتر انتخاب میشوند.
برای افراد با اضافه وزن یا لاپاروسکوپی عمیق، طول بلندتر بهتر است.
۸. قابلیت جداشدن برای شستوشو (Dissectible / Modular)
گرسپرهای قابل جداسازی برای مراکز جراحی مهم هستند زیرا:
• بهتر استریل میشوند
• عمر بیشتری دارند
• راحتتر تعمیر میشوند
اگر محیط جراحی مجهز به دستگاههای استریل پیشرفته نیست، این ویژگی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۹. کاربری تخصصی یا عمومی
بعضی گرسپرها چندمنظوره هستند و برخی کاملاً تخصصی مثل:
• Fan Grasper برای کنار زدن اندامها
• Rat Tooth برای نگهداشتن بافت سفت
• Bipolar Grasper برای کنترل خونریزی
جراحیهای مختلف به گرسپرهای متفاوت نیاز دارند.
جمعبندی انواع گرسپر لاپاروسکوپی
گرسپرهای لاپاروسکوپی نقشی کلیدی در کیفیت جراحی، ایمنی بافت و راحتی جراح دارند. شناخت انواع گرسپر و کاربرد هر کدام، به انتخاب صحیح و کاهش آسیب بافتی کمک میکند.
از گرسپرهای آتروماتیک برای بافتهای حساس و از تروماتیک برای بافتهای قوی استفاده میشود. همچنین ابزارهای تخصصی مثل بایپولار، قفلدار یا دندانموشی در شرایط خاص کاربرد دارند.
تهیه انواع گرسپر لاپاروسکوپی با کیفیت
اگر قصد تهیه انواع گرسپرهای لاپاروسکوپی را دارید، میتوانید از طریق سایت کیوانمِد بهصورت مستقیم سفارش خود را ثبت کنید. در کیوانمد، تنوع کاملی از گرسپرهای آتروماتیک، تروماتیک، قفلدار، بایپولار و سایر مدلهای تخصصی موجود است و تمامی محصولات با ضمانت اصالت، امکان مشاوره تخصصی قبل از خرید، و ارسال سریع ارائه میشوند. کافی است مدل موردنظر خود را انتخاب کنید تا کارشناسان ما شما را در انتخاب بهترین ابزار متناسب با نوع جراحی و نیازتان راهنمایی کنند.