فیلتر ivc قلبی

فیلتر ivc قلبی: یک مرور جامع از فناوری، کاربردها و نوآوری‌های مدرن

فیلتر ivc قلبی یا فیلتر ورید اجوف تحتانی (Inferior Vena Cava Filter یا IVC Filter) یک دستگاه پزشکی کوچک است که در ورید اجوف تحتانی (IVC) قرار می‌گیرد تا لخته‌های خون را قبل از رسیدن به ریه‌ها گیر بیندازد و از آمبولی ریوی (PE) جلوگیری کند. این فیلترها عمدتاً برای بیمارانی استفاده می‌شوند که VTE (ترومبوآمبولی وریدی) دارند اما نمی‌توانند از ضد انعقادها استفاده کنند، مانند موارد خونریزی فعال یا جراحی‌های پرخطر.

تا سال 2025، فیلترهای IVC بخشی کلیدی از مدیریت VTE هستند، اما استفاده پروفیلاکتیک (پیشگیرانه) در جراحی‌ها بحث‌برانگیز است. این مقاله تکمیلی بر مدل‌های رایج و کاربرد در جراحی‌ها تمرکز دارد.

انواع فیلتر ivc قلبی و مدل‌های رایج

فیلتر ivc قلبی به دسته‌های دائمی، قابل بازیابی (retrievable)، convertible و bioconvertible تقسیم می‌شوند. اکثر مدل‌ها از مواد مانند Nitinol یا stainless steel ساخته شده‌اند و شکل مخروطی یا cage-like دارند.
مدل‌های دائمی:

• Greenfield (Boston Scientific): مدل کلاسیک stainless steel یا titanium، معرفی‌شده در 1973، با پاتنسی بالا و مناسب برای IVC تا 28 mm.
• TrapEase (Cordis/Johnson & Johnson): شکل cage-like، دائمی.
  مدل‌های قابل بازیابی (retrievable):
• Denali (BD/Bard): پیشرفته، با نرخ بازیابی بالا و کاهش tilt/migration.
• Günther Tulip و Celect/Celect Platinum (Cook Medical): محبوب، با anchoring legs، اما ریسک perforation.
• Option (Argon Medical): مشابه Denali، اما گاهی سخت‌تر بازیابی.
• OPTEASE (Cordis): retrievable تا مدت محدود، cage-like.
  مدل‌های قدیمی‌تر Bard (با عوارض بیشتر، منجر به lawsuits):
• Recovery, G2, G2 Express, Eclipse, Meridian.
  مدل‌های نوین:
• Sentry (Boston Scientific): bioconvertible، خودکار بازشونده.
• VenaTech Convertible (Braun).

انتخاب مدل بر اساس قطر IVC، مدت نیاز و ریسک عوارض است. تا 2025، تمرکز بر مدل‌های با نرخ بازیابی بالا مانند Denali و Celect Platinum است.

نشانه‌ها فیلتر ivc قلبی و موارد استفاده در جراحی‌ها

نشانه‌های کلاسیک: VTE با ممنوعیت ضد انعقاد، عوارض ضد انعقاد یا PE مکرر.

کاربرد فیلتر ivc قلبی در جراحی‌ها (اغلب پروفیلاکتیک، اما بحث‌برانگیز):

• تروما (trauma surgery): در بیماران شدیداً آسیب‌دیده با immobilization طولانی، spinal cord injury یا عدم امکان ضد انعقاد. مطالعات نشان می‌دهد کاهش PE اما افزایش DVT؛ راهنماها روتین را توصیه نمی‌کنند مگر موارد خاص.
• جراحی باریاتریک (bariatric surgery، جراحی چاقی): بیماران چاق پرخطر VTE هستند. برخی مطالعات پروفیلاکتیک را پیشنهاد می‌کنند، اما meta-analysisها فایده‌ای نشان نمی‌دهند و ریسک مرگ را افزایش می‌دهد. استفاده selective.
• جراحی ارتوپدیک (orthopedic surgery): مانند تعویض مفصل hip/knee، pelvic fractures یا spinal surgery. ریسک بالا VTE، اما پروفیلاکتیک روتین توصیه نمی‌شود؛ فقط اگر ممنوعیت ضد انعقاد.
• سایر جراحی‌ها: سرطان abdominal-pelvic، neurosurgery، gynecologic/urologic با ریسک خونریزی بالا. در بارداری یا پیش از endovenous interventions برای جلوگیری از iatrogenic PE.

راهنماهای SIR 2020 و دیگران پروفیلاکتیک روتین در جراحی‌ها را رد می‌کنند، مگر موارد پرخطر خاص. تصمیم چندرشته‌ای ضروری است.

روش قرارگیری فیلتر ivc قلبی (IVC Filter)

قرارگیری فیلتر ivc قلبییک روش کم‌تهاجمی (minimally invasive) است که معمولاً توسط رادیولوژیست‌های مداخله‌ای (interventional radiologists) در اتاق آنژیوگرافی انجام می‌شود. این روش حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد و اغلب سرپایی است (بیمار همان روز مرخص می‌شود). بیمار بیدار است اما با داروهای آرام‌بخش (conscious sedation) و بی‌حسی موضعی، درد احساس نمی‌کند.
راهنمایی اصلی با فلوروسکوپی (تصویربرداری زنده با اشعه ایکس) و تزریق ماده حاجب (contrast dye) برای دیدن وریدها انجام می‌شود. گاهی از اولتراسوند برای دسترسی اولیه استفاده می‌شود.

.

آماده‌سازی بیمار

• آزمایش‌های خون (انعقاد، عملکرد کلیه).
• ناشتا بودن (۴-۸ ساعت قبل).
• توقف موقت داروهای ضد انعقاد اگر لازم باشد.
• آنتی‌بیوتیک پروفیلاکتیک در برخی موارد.

گام‌های اصلی روش قرارگیری فیلتر ivc قلبی

گام‌های اصلی روش قرارگیری

1. انتخاب دسترسی وریدی:
   • ترجیحاً ورید ژوگولار داخلی راست (در گردن) یا ورید فمورال (در کشاله ران).
   • دسترسی راست اولویت دارد چون مسیر مستقیم‌تری به IVC دارد.
   • پوست با مواد ضدعفونی تمیز می‌شود، بی‌حسی موضعی تزریق می‌شود و برش کوچکی (کمتر از ۱ سانتی‌متر) ایجاد می‌شود.
2. قرار دادن وایر راهنما (guidewire):
   • با سوزن، ورید پانکچر می‌شود (اغلب تحت اولتراسوند برای دقت).
   • وایر نازک وارد ورید می‌شود و تحت فلوروسکوپی به IVC هدایت می‌شود.
3. ونوگرافی (Cavography):
   • کاتتر چندسوره وارد می‌شود.
   • ماده حاجب تزریق می‌شود تا آناتومی IVC، قطر آن، موقعیت وریدهای کلیوی (renal veins) و وجود لخته بررسی شود.
   • موقعیت ایده‌آل فیلتر: درست زیر وریدهای کلیوی (infrarenal) برای جلوگیری از انسداد

4. قرار دادن sheath تحویل فیلتر ivc قلبی:
   • sheath (لوله بزرگ‌تر) روی وایر پیشرفته می‌شود تا به موقعیت مورد نظر برسد.
5. باز کردن (Deployment) فیلتر ivc قلبی:
   • فیلتر فشرده‌شده داخل sheath推進 می‌شود.
   • sheath عقب کشیده می‌شود تا فیلتر باز شود و با قلاب‌ها یا پاها به دیواره IVC بچسبد.
   • تکنیک‌های پیشرفته مانند Over-the-Wire (OTW) برای کاهش tilt (کج شدن فیلتر) استفاده می‌شود.

6. بررسی نهایی فیلتر ivc قلبی:
   • تصویر فلوروسکوپی برای چک موقعیت، tilt (باید کمتر از ۱۵ درجه)، migration یا perforation.
   • گاهی ونوگرام پس از قرارگیری.

7. پایان روش فیلتر ivc قلبی:
   • کاتتر و sheath خارج می‌شود.
   • محل دسترسی با فشار دستی بسته می‌شود (۵-۱۰ دقیقه).
   • بانداژ گذاشته می‌شود.
   • بیمار ۲-۴ ساعت استراحت می‌کند (اگر دسترسی فمورال، درازکش).

موارد خاص

• قرارگیری suprarenal (بالای وریدهای کلیوی): در بارداری، ترومبوز infrarenal یا آناتومی غیرعادی.
• در بیماران چاق یا بحرانی: گاهی از IVUS (اولتراسوند داخل عروقی) یا CT هدایت استفاده می‌شود.
• موفقیت فنی: بیش از ۹۸%.

عوارض احتمالی procedural (نادر)

• خونریزی محل دسترسی، عفونت، malposition، tilt، migration اولیه.
  این روش ایمن است و مزایای آن در جلوگیری از آمبولی ریوی کشنده، به ویژه در بیماران پرخطر، بسیار زیاد است. اگر سؤال خاصی در مورد مدل خاصی یا عوارض دارید، بگید!

مزایا و فواید فیلتر ivc قلبی

مزایای اصلی جلوگیری از PE در بیماران با ممنوعیت ضد انعقاد است. در بیماران ناپایدار، فیلترها مرگ‌ومیر داخل‌بیمارستانی را کاهش می‌دهند (RR 0.43). مطالعه PREPIC کاهش PE در روز 12 (1.1% در مقابل 4.8%) نشان داد. مطالعه PRESERVE آزادی از PE عمده در 12 ماه (98.3%) گزارش کرد.
در بیماران سرطانی، کاهش خطر PE (HR 0.69). در تروما، برخی مطالعات عدم PE در گروه پروفیلاکتیک نشان دادند. فیلترهای قابل بازیابی انعطاف‌پذیری فراهم می‌کنند.

چشم‌انداز آینده فیلتر ivc قلبی

فیلترهای bioconvertible (95.7% تبدیل در 6 ماه)، bioabsorbable (تست حیوانی)، medicated (راپامایسین/هپارین) و filter-catheter در حال توسعه. تکنیک‌های بازیابی پیشرفته مانند لیزر (95.2% موفقیت). تمرکز بر تیم‌های چندرشته‌ای و رجیستری‌ها.

نتیجه‌گیری فیلتر ivc قلبی

فیلترهای IVC ابزار مهمی برای جلوگیری از PE هستند، اما باید با احتیاط استفاده شوند. مزایا در بیماران خاص واضح است، اما ریسک‌ها نیاز به بازیابی زودهنگام دارند. تحقیقات آینده بر کاهش عوارض تمرکز دارد.

خرید فیلتر ivc قلبی

برای خرید فیلتر ورید اجوف تحتانی (IVC Filter) در ایران، یکی از گزینه‌های معتبر سایت کیوان مد (Keyvan Med) است. این فروشگاه آنلاین تجهیزات پزشکی، نمایندگی رسمی چندین برند معتبر جهانی را دارد و مدل‌های مختلف فیلترهای IVC مانند Denali، Günther Tulip، Celect و Greenfield را به همراه لوازم جانبی مربوطه (مانند کیت‌های تحویل و بازیابی) عرضه می‌کند. محصولات ارائه‌شده در کیوان مد معمولاً دارای تأییدیه‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران و گواهی‌های اصالت کالا هستند و مستقیماً برای بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها و پزشکان متخصص (رادیولوژیست‌های مداخله‌ای و جراحان عروق) قابل سفارش است. برای خرید، کافی است به وب‌سایت کیوان مد مراجعه کنید، محصول مورد نظر را جستجو نمایید و پس از مشاوره با کارشناسان فروش، سفارش خود را ثبت کنید. توجه داشته باشید که این تجهیزات صرفاً برای استفاده حرفه‌ای پزشکی هستند و خرید آن‌ها ممکن است نیازمند ارائه مدارک تخصصی باشد.